Alfredo Häberli
Αποστολή
To email στάλθηκε με επιτυχία

Ο διεθνούς φήμης σχεδιαστής Alfredo Häberli θα είναι ειδικός προσκεκλημένος στην DOMOTEX, όπου θα μοιραστεί την εκτενή εμπειρία του και θα δώσει πρόσθετη έμπνευση στο κοινό του. Το είδωλο του ελβετικού σχεδιασμού είναι γνωστό για το ευρύ φάσμα σχεδίων του και ετικετών ανώτερης ποιότητας. Η πολυπραγμοσύνη του περιλαμβάνει τη σχεδίαση επίπλων, λαμπτήρων και καθημερινών εξαρτημάτων, καθώς και σχεδιασμό εσωτερικών χώρων καταστημάτων, εστιατορίων και ξενοδοχείων. Και ο σχεδιαστής έχει πολλές φορές αποδείξει τις δεξιότητές του στον τομέα των επενδύσεων δαπέδων. Οι πελάτες του Häberli περιλαμβάνουν εταιρείες όπως η Alias, η Camper, η Georg Jensen, η Kvadrat, η Iittala, η Moroso, η Ruckstuhl & Vitra, η BMW και η Fürstenberg. Η κεντρική ομιλία του Häberli για το θέμα «Μελλοντική κατοικία» την πρώτη ημέρα της εκδήλωσης είναι σίγουρο ότι θα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα για όλους στο ακροατήριο.


Είστε ευρέως γνωστός ως σχεδιαστής επίπλων και καθημερινών ειδών οικιακής χρήσης, αλλά έχετε επίσης σχεδιάσει προϊόντα επένδυσης δαπέδων - από μοκέτες έως πολυστρωματικά δάπεδα - για μια σειρά από εταιρείες. Μπορείτε να μας πείτε κάτι για το πώς ο σχεδιασμός της επένδυσης δαπέδων διαφέρει από τα άλλα προϊόντα;
Η επένδυση δαπέδων είναι ενδιαφέρουσα, διότι γίνεται αισθητή τόσο με την αφή όσο και με την όραση. Είναι σε μεγάλο βαθμό παρούσα κατά τα πρώτα παιδικά μας χρόνια, διότι ενώ μπουσουλάμε ή μαθαίνουμε να περπατάμε ερχόμαστε σε επαφή με τις διάφορες επιφάνειες και υφές. Τα πόδια μας είναι πολύ ευαίσθητα και μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε τις διαφορές ανάμεσα στη μοκέτα και το παρκέ, την άμμο και το χαλίκι – αυτή η αισθητηριακή ικανότητα είναι ιδιαίτερα έντονη στα παιδιά και μειώνεται καθώς μεγαλώνουμε.

Είναι αυτό μια πτυχή που λαμβάνετε υπόψη όταν σχεδιάζετε ένα καινούριο προϊόν;
Ναι, αλλά από την αρχή πρέπει κανείς να λαμβάνει επίσης υπόψη το πλαίσιο. Οι αισθήσεις της αφής ενισχύονται από τις οπτικές εντυπώσεις. Όταν κοιτάζω τις εικόνες ενός σπιτιού σχεδιασμένου από τον καλλιτέχνη Donald Judd στο Eichholtern της Ελβετίας, μου κάνει εντύπωση ο τρόπος με τον οποίο αμφισβητεί τις συμβατικές αντιλήψεις: τα δάπεδα και οι οροφές καλύπτονται από παρκέ ερυθρελάτης, ενώ το δάπεδο αντανακλάται στην οροφή. Είναι εκπληκτικό εφέ. Ή, σκεφτείτε το Sky Pesher, την εγκατάσταση που δημιούργησε ο καλλιτέχνης του φωτός James Turrell: είναι μια αυτόνομη δομή μεγέθους δωματίου με ένα μεγάλο τετράγωνο άνοιγμα προς τον ουρανό. Αυτό που το καθιστά τόσο ξεχωριστό είναι οφθαλμαπάτη, η ειδική σχέση μεταξύ της κυρτής οροφής και του δαπέδου. Σε έναν κύβο ή ένα κουτί, η βάση μπορεί επίσης να είναι η κορυφή. Είναι ένα αίνιγμα το οποίο παραπέμπει στην απεικόνιση των γλυπτών του Anish Kapoor. Φέρνουν στο μυαλό τα άδεια ανεστραμμένα χωνιά του ή αυτά σε σχήμα τρομπέτας τα οποία φαίνεται να φτάνουν σε άπειρα βάθη. Αυτές οι εντυπώσεις με κάνουν να σκέπτομαι το έδαφος κάτω από τα πόδια μου, το δάπεδο. Αναρωτιέμαι, ποια αίσθηση προκαλεί;

Εννοείτε σαν να υποχωρεί το έδαφος κάτω από τα πόδια σας;
Κάπως έτσι: ίσως με μια δημιουργική έννοια, αλλά και κυριολεκτικά σε μεγάλο βαθμό. Τι συμβαίνει όταν στεκόμαστε σε ένα πλέγμα ή ένα γυάλινο δάπεδο σε ένα ορισμένο ύψος και το δάπεδο απομακρυνθεί κάτω από τα πόδια μας; Αυτό είναι το σημείο όπου κάποιος αντιλαμβάνεται ότι το νέο, διαφανές στρώμα είναι εκείνο που σχηματίζει τώρα το δάπεδο. Έτσι, όταν σχεδιάζω ένα δάπεδο με μοκέτα ή παρκέ, θέλω ένα σχέδιο που να έχει έναν αντίκτυπο. Για παράδειγμα, όταν σχεδίασα πρόσφατα ένα δάπεδο από πολυστρωματικό υλικό, ήθελα να διαρκέσει, αλλά δεν θέλω τέτοια σχέδια να είναι πάρα πολύ δυνατά, αφού αυτό γίνεται γρήγορα κλισέ.

Τι εννοείτε με αυτό;
Ως σχεδιαστής δεν θα πρέπει κανείς απλά να δημιουργεί ένα νέο γραφιστικό σχέδιο του δαπέδου. Μόνο όταν κανείς βλέπει το σχέδιο υλοποιημένο στο δάπεδο είναι δυνατόν να πει πόσο αποτελεσματικός είναι ο σχεδιασμός και κατά πόσον κατορθώνει να προκαλεί το επιθυμητό συναισθηματικό εφέ. Πάνω απ’ όλα, θέλουμε να αποφύγουμε κάποιο σταθερό οπτικό ερεθισμό. Τα σχέδιά μου για τα δάπεδα και τις μοκέτες δεν θα πρέπει να είναι φανταχτερά ή διαπεραστικά, αλλά μινιμαλιστικά.

Πώς ξέρετε ότι ένα σχέδιο λειτουργεί;
Όταν το κοιτάζω από κοντά και μπορώ να πω «ναι έχει δομή, έχει ζωή!» Αυτό θέλω να το δω με πιο προσεκτική εξέταση, αλλά από πιο μακριά θα ήθελα το προϊόν να έχει πιο χαλαρωτική επίδραση. Σχεδόν όπως ένα λιβάδι, το οποίο από απόσταση εμφανίζεται απλώς σαν να είναι μια φωτεινή πράσινη επιφάνεια, αλλά μόλις κάποιος πλησιάσει μπορεί να εντοπίσει διάφορες αποχρώσεις του πράσινου, διαφορετικά ύψη και είδη γρασιδιού, και ούτω καθεξής. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να βάζω τάξη στο χάος. Πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε δομές και υφές που δεν εμφανίζονται αρχικά, αλλά αναδύονται με τη δεύτερη ματιά; Δεν υπάρχουν θεαματικά μοτίβα λουλουδιών στο έργο μου για τη δανική εταιρεία κλωστοϋφαντουργίας Kvadrat, αλλά το άνθινο μοτίβο αποκαλύπτεται αν το παρατηρήσει κανείς από πιο κοντά.

Υπάρχουν διαφορές σε σχέση με τα επιλεγμένα υλικά και τη λειτουργία του προϊόντος;
Έχω δουλέψει με διαφορετικά μέσα – από τοποθετημένες μοκέτες υφασμένες στο χέρι έως κατασκευασμένα βιομηχανικά δάπεδα από τοίχο σε τοίχο. Και εδώ με απασχολούσε το οπτικό αποτέλεσμα, καθώς και η λειτουργία. Πώς λειτουργεί η μοκέτα, τι θα συμβεί αν χρησιμοποιηθεί σε διαδρόμους μεγάλου μήκους, σε μεγάλες επιφάνειες, αλλά και σε μικρούς χώρους γραφείων; Στην καθημερινή ζωή βλέπουμε τα πράγματα από διάφορες οπτικές γωνίες, η άποψή μας για τα πράγματα αλλάζει συνεχώς και είναι σημαντικό για εμένα τα σχέδιά μου να αντιμετωπίζουν αυτό το ζήτημα. Έχει η μοκέτα την ίδια εμφάνιση από κοντά, όπως από απόσταση; Απλώς αλλάζει, λόγω της αλλαγής της εστίασης.

Πολλά από τα προϊόντα επένδυσης δαπέδων που παρέχουν μια απλή και βολική λύση για την κάλυψη μεγάλων περιοχών είναι καλές απομιμήσεις άλλων υλικών και επιφανειών. Τι ελευθερία προσφέρουν αυτά τα προϊόντα στους σχεδιαστές;

Δεν θέλω να μιμηθώ τίποτα. Όταν εργαζόμουν σε μια πρόσφατη συλλογή επένδυσης δαπέδων βρήκα ότι το πολυστρωματικό υλικό παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον. Είναι προϊόν υψηλής ποιότητας με σωστή σχέση τιμής-οφέλους. Τεράστια πρόοδος έχει σημειωθεί με τις απομιμήσεις, σε τέτοιο βαθμό ώστε ακόμη και οι σχεδιαστές να βρίσκουν ότι είναι σχεδόν αδύνατο να ξεχωρίσει κανείς το γνήσιο παρκέ από το πολυστρωματικό δάπεδο. Τα σχέδιά μου βασίζονται σε αυτό το παράδοξο.

Πώς διαφέρουν αυτά που κάνετε από τις απομιμήσεις;

Πρόσφατα άρχισα να ασχολούμαι με το μάρμαρο, και ιδίως με τις μαρμάρινες πλάκες. Η απομίμηση ενός υλικού όπως αυτό θα ήταν μεγαλύτερη πρόκληση από το παρκέ, αν μη τι άλλο διότι είναι εξαιρετικά ακριβό υλικό. Τα σχέδιά μου θυμίζουν υδατογραφίες και ξεθωριασμένα χρώματα με τυχαία μοτίβα και εφέ. Από απόσταση μοιάζει με μάρμαρο, αλλά από κοντά είναι σαφές ότι πρόκειται για γραφιστικό σχέδιο πάνω σε πολυστρωματικό υλικό.

Είναι αυτό νέος τρόπος για να δημιουργήσετε κάτι αυθεντικό; Πώς εφαρμόζεται αυτή η προσέγγιση στους διάφορους τομείς του σχεδιασμού, για παράδειγμα σε συμβατικά έργα;

Το ίδιο συμβαίνει σε κάθε τομέα. Η αυτοκινητοβιομηχανία είναι χαρακτηριστική περίπτωση. Είναι σχεδόν αδύνατο να προσδιοριστεί τι είναι πλαστικό και τι ξύλο. Οι επιφάνειες είναι κατασκευασμένες από προϊόντα υψηλής ποιότητας, αλλά είναι επιτυχείς απομιμήσεις άλλων υλικών. Προσωπικά προτιμώ τα δάπεδα από ξύλο ή μη επεξεργασμένο παρκέ, παρόλο που κατανοώ πλήρως γιατί άλλοι κάνουν διαφορετικές επιλογές και σέβομαι τις προτιμήσεις ή τις οδηγίες ενός πελάτη ή μιας εταιρείας. Φυσικά αυτό ήταν ένα ζήτημα που έλαβα υπόψη, ενώ σχεδίαζα το εσωτερικό του ξενοδοχείου 25hours στη Ζυρίχη. Τα μισά από τα δωμάτια είχαν μοκέτα, τα άλλα μισά ήταν καλυμμένα από παρκέ με μοκέτα ειδικής έκδοσης. Οι μοκέτες, συμπεριλαμβανομένων των μοκετών για διαδρόμους, είχαν σχεδιαστεί αποκλειστικά για το έργο και κατασκευαστεί από την Tai Ping. Η κατασκευή των μοκετών από μαλλί και μετάξι ήταν τόσο χρονοβόρα και εντατική ώστε ποτέ δεν θα ήθελε κανείς να τις αλλάξει, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι οι μοκέτες στα ξενοδοχεία χρειάζονται αντικατάσταση τουλάχιστον κάθε πέντε έως δέκα χρόνια. Είναι δύσκολο να βρεθεί ισορροπία ανάμεσα στις απαιτήσεις του εμπορίου και της αγοράς και στη φιλοδοξία να δημιουργηθεί κάτι νέο και μοναδικό. Στην πραγματικότητα, είναι σχεδόν αδύνατο να είναι κανείς καινοτόμος υπό αυτές τις συνθήκες, αλλά αυτή είναι η αντίφαση που πρέπει να εξαλειφθεί – είναι ο μόνος τρόπος για να είναι κανείς πραγματικά καινοτόμος.

Τα σχέδιά σας – ανεξάρτητα αν είναι προϊόντα ή έργα – είναι το αποτέλεσμα εκτεταμένης έρευνας. Υπάρχουν κατεστημένα στον σχεδιασμό της επένδυσης δαπέδων και έχετε καταφέρει να τα σπάσετε ή τουλάχιστον να επιτύχετε μια πιο παιχνιδιάρικη ερμηνεία;
Οι συμβάσεις είναι παντού. Με ενδιαφέρει να βρίσκω κάτι νέο, αλλά πάντα με σεβασμό στους περιορισμούς που επιβάλλουν. Θέλω να μεταβάλλω λίγο τις διαστάσεις και τις δομές και να δημιουργώ νέες οπτικές γωνίες, όμως δεν είμαι καλλιτέχνης, αλλά βιομηχανικός σχεδιαστής. Στη δεκαετία του 1980 κυκλοφορούσαν οι μοκέτες επώνυμων σχεδιαστών, τυπικό προϊόν υψηλής αισθητικής εκείνης της εποχής. Σύμφωνα με την προσέγγισή μου, δεν σκέφτομαι καν το τι θα μπορούσε να αναμένει μια εταιρεία, διότι το έργο που αναθέτω στον εαυτό μου ήδη αποτελεί μεγάλη πρόκληση. Στα πρώτα στάδια δεν θέλω λεπτομερή ενημέρωση. Αργότερα, είναι σημαντικό να είμαι εξοικειωμένος με τα μηχανήματα που απαιτούνται για να κατασκευαστεί το προϊόν, αλλά για να ξεκινήσω θέλω λευκή επιταγή από τον πελάτη. Μόνο μετά θα αρχίσω να σκέφτομαι τα αριθμητικά στοιχεία και τον τρόπο με τον οποίο οι πωλήσεις του προϊόντος μου συγκρίνονται με εκείνες των άλλων.

Έχουμε την τάση να σκεφτόμαστε τα δάπεδα ως στατικά, αλλά θα μπορούσε ίσως να αλλάξει αυτό στην εποχή της ψηφιοποίησης;
Υπάρχει μια τάση να προσθέτουμε λειτουργικά χαρακτηριστικά στις επενδύσεις δαπέδων. Για παράδειγμα, οι λωρίδες φωτισμού μπορούν να ενσωματωθούν σε μεγάλες περιοχές ορόφων γραφείων, παρομοίως με τον φωτισμό έκτακτης ανάγκης σε αεροσκάφος. Είναι επίσης αvαμεvόμεvo ότι η επένδυση δαπέδων θα μπορούσε να διαδραματίσει ευεργετικό ρόλο για το περιβάλλον και να απορροφήσει τους ρύπους. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα χρήσης χώρων δαπέδων με υψηλό όγκο επισκεπτών για την παραγωγή ενέργειας, ίσως αρκετής για να εξασφαλίσει όλη την ενέργεια που απαιτείται για τον φωτισμό των διαδρόμων. Ίσως αυτά να τα φανταζόμαστε απλώς για το μέλλον.

Έχετε προσκληθεί στην DOMOTEX ως ειδικός προσκεκλημένος. Αν επιθυμούσατε κάτι από τον κατασκευαστή, τι θα ήταν;
Είμαι ένθερμος υποστηρικτής της μακροπρόθεσμης, εντατικής συνεργασίας με τους κατασκευαστές και μπορώ να σκεφτώ ορισμένα εξαιρετικά παραδείγματα όπου αυτό λειτούργησε. Χρειαζόμαστε τη βιομηχανία και η βιομηχανία χρειάζεται σχεδιαστές. Όμως ένα καλό προϊόν είναι το αποτέλεσμα αμοιβαίας προσπάθειας και συνεργασίας. Θα ήθελα να δω εταιρείες να κάνουν περισσότερη έρευνα και διερευνητικές εργασίες. Όχι όμως με την έννοια της ανακάλυψης, αλλά μάλλον ως αναγνώριση ότι η διαδικασία σχεδιασμού χρειάζεται χρόνο και ότι ο χρόνος κοστίζει χρήμα – απαιτεί επενδύσεις. Την ίδια στιγμή, ένας σχεδιαστής θα πρέπει να επιδιώκει την αντικειμενικότητα· να μην κοιτάζει συνεχώς αριστερά και δεξιά για να δει τι κάνουν οι άλλοι ή προς τα πού πηγαίνει η τάση, αλλά να αποβλέπει στη μοναδικότητα. Με άλλα λόγια, το θέμα δεν είναι να ασχοληθεί περισσότερο με τεχνικά θέματα, αλλά να ρωτήσει τι θα συνέβαινε αν επανερχόμασταν σε μια πιο απλή, μινιμαλιστική προσέγγιση. Συχνά υπάρχει μια διαισθητική κατανόηση ότι «όσο λιγότερα, τόσο το καλύτερο», αλλά η επίτευξη της ισορροπίας μπορεί να είναι δύσκολη. Αλλά αξίζει τον κόπο και, στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, μπορούμε να δημιουργήσουμε ευαισθητοποίηση και αγάπη για τον πλανήτη και τα εξωτερικά στρώματα του κόσμου μας, τα οποία είναι τόσο πετρώδη όσο και γόνιμα και παρέχουν τη βάση για όλη τη ζωή των φυτών και όλων των ζωντανών πλασμάτων. 


Συνέντευξη: DOMOTEX
Εικόνες: Alfredo Häberli Design Development

   
^ Back to Top